Jak przygotować się do chemioterapii?
Choć pacjent nie ma wpływu na wiele elementów leczenia cytostatykami, w niektórych obszarach może się do niego odpowiednio przygotować. Takie działania sprzyjają lepszemu nastawieniu, wzmacniają poczucie sprawczości, a czasem dodatkowo poprawiają samopoczucie.
Pod względem organizacyjnym, pacjent zawsze ma prawo do uzyskania pełnej informacji na temat cykli chemii, ich charakteru, liczby oraz czasu podawania leków. Dotyczy to również działań niepożądanych, do których można się do pewnego stopnia przygotować (zakupić chusty, zaopatrzyć się w luźniejsze ubranie i większe niż standardowo buty, nieobciskające skarpety oraz bieliznę). Wielu pacjentów w trakcie i po chemioterapii nie jest w stanie pracować i powinni na ten czas otrzymać zwolnienie lekarskie. Zwolnienie może być również wystawione na pewien okres przed chemią w celu przygotowania do leczenia (np. w celu izolacji sanitarnej).
W domu warto rozdzielić obowiązki domowe na innych domowników, ponieważ pacjent po chemii będzie po prostu bardzo osłabiony. Przed leczeniem zaleca się wykonać przegląd stomatologiczny i wyleczenie ubytków, ropni oraz innych stanów zapalnych, by zmniejszyć ryzyko infekcji. Warto mieć na uwadze jednak, że lekarz prowadzący może zalecić szybsze podanie cytostatyków, a wtedy rozważa się ograniczenie zakresu leczenia stomatologicznego lub jego opóźnienie.
Jeżeli to możliwe i nie ma ku temu przeciwwskazań, zaleca się wietrzyć mieszkanie, warto również zwrócić baczniejszą uwagę na czyszczenie specyficznych punktów w mieszkaniu, które najczęściej ulegają zabrudzeniom, nawet jeśli tego na pierwszy rzut oka nie widać. W mieszkaniu niedaleko drzwi warto ustawić płyn do dezynfekcji rąk, by odwiedzający od razu je mogli umyć. Domownicy zachęcani są często przez lekarzy, by przed leczeniem swojego bliskiego uzupełnili szczepienia sezonowe, w tym na COVID-19 i grypę. Pacjent poddający się chemioterapii nie powinien otrzymywać jakichkolwiek szczepień bez konsultacji z onkologiem.
Zarówno w domu, jak i podczas pobytu w szpitalu, pacjent powinien mieć na podorędziu termometr bezdotykowy, płyn do mycia i dezynfekcji rąk, nawilżane, delikatne chusteczki bez alkoholu, jak również (co jest bardzo ważne) miękką lub ultramiękką szczoteczkę do zębów i dziąseł.
Pamiętajmy, że w czasie leczenia, jakiś czas po nim, a także pomiędzy cyklami, chorujący może zmienić swoje przyzwyczajenia żywieniowe, a dieta zalecona przez dietetyka onkologicznego może bardzo różnić się od tego, co rodzina je na co dzień. Nierzadka jest rezygnacja z ulubionych potraw i napojów nie tylko ze względu na ich zdrowotne właściwości (bądź ich brak), ale z uwagi na trudności z przeżuwaniem, zmienione odczuwanie smaków, a także brak apetytu. Posiłki muszą również być tak świeże, jak tylko możliwe, dlatego gotowanie na wiele czasu do przodu i mrożenie posiłków dla chorego może nie być zalecane. Domownicy powinni zatem być przygotowani na konieczność zmiany domowego menu na jakiś czas lub możliwość gotowania dwóch odrębnych jadłospisów.
Przed leczeniem zaleca się zatem konsultację ze specjalistami odpowiedzialnymi nie tylko za sam proces podawania leków, ale również za opiekę skonsolidowaną: kosmetologiem, dietetykiem klinicznym pracującym z osobami chorującymi przewlekle, a także z psychologiem.
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Piszę o zdrowiu, dietetyce i kosmetologii, opierając się na aktualnej wiedzy medycznej i badaniach naukowych. Nieustannie się dokształcam, by dzielić się z czytelnikami rzetelnymi i aktualnymi informacjami ze świata zdrowia i urody. Sądzę, że świadoma edukacja to klucz do lepszego samopoczucia i mądrych wyborów na co dzień.
