Koper włoski – właściwości, działanie i zastosowanie fenkułu
Koper włoski (z łac. Foeniculum vulgare) należy do rodziny selerowatych. Potocznie jest nazywany fenkułem włoskim, koprem lekarskim lub koperkiem. Jest tradycyjnie stosowany podczas dolegliwości przewodu pokarmowego. Obok rumianku jest używany do łagodzenia kolek niemowlęcych. Owoce kopru działają wykrztuśnie i pobudzają wydzielanie śluzu podczas kataru. Koper włoski może przeciwdziałać wzdęciom po tłustych posiłkach i poprawia perystaltykę jelit.
Owoc kopru włoskiego – właściwości
Współczesne ziołolecznictwo wykorzystuje owoce kopru włoskiego podczas infekcji górnych dróg oddechowych. Roślina wykazuje potencjał rozkurczowy, przez co może zmniejszać napięcie mięśni gładkich przewodu pokarmowego. Pobudza wydzielanie soku żołądkowego. Poprawia pracę jelit, co może łagodzić ataki kolki jelitowej. Działa również wiatropędnie i przeciwzapalnie. Obok mięty pieprzowej i cykorii podróżnik koper włoski jest polecany w przypadku braku apetytu.
Koper włoski – zastosowanie
Młode mamy często stosują napary z kopru włoskiego, aby pobudzić laktację. Na ten moment nie ma wystarczających badań naukowych potwierdzających takie właściwości kopru. Jego owoce używane są do produkcji preparatów wykrztuśnych oraz poprawiających trawienie. Mogą być stosowane podczas bólu brzucha, kolki, nieregularnych wypróżnień lub zaparć.
Herbatka z kopru włoskiego dla dzieci
Wiatropędne właściwości kopru włoskiego powodują, że jest on tradycyjnie stosowany podczas kolek niemowlęcych. Karmiące naturalnie mamy piją napar z kopru jako środek łagodzący wzdęcia u dziecka. Z drugiej strony EMA (European Medicines Agency) nie zaleca podawania preparatów z kopru włoskiego dzieciom poniżej 4 lat z powodu braku wystarczających badań. W przypadku młodszych dzieci rekomenduje konsultacje z lekarzem lub farmaceutą.
Herbatka z kopru włoskiego podczas laktacji
EMA również ostrożnie podchodzi do picia herbatki z kopru podczas laktacji. W związku z tym najlepiej omówić ze specjalistą chęć skorzystania z kopru włoskiego w saszetkach lub w innej formie.
Napar z kopru włoskiego – przepis
Mateusz Emanuel Senderski w swojej książce Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie podaje następujący przepis na napar z kopru włoskiego.
Składniki:
- 1 łyżka suszonych owoców kopru włoskiego
- 2 szklanki wrzącej wody
Przygotowanie:
Owoce kopru należy zalać wrzątkiem, a następnie przykryć i odstawić na 20 minut.
Po tym czasie całość przecedzamy i napój jest gotowy. Dorośli mogą pić po pół szklanki 2-3 razy dziennie, jako naturalny środek wykrztuśny i moczopędny. Zastosowanie u dzieci i kobiet karmiących piersią należy wcześniej skonsultować z lekarzem.
W przypadku braku poprawy lub pogorszenia stanu zdrowia zalecany jest pilny kontakt ze specjalistą.
Koper włoski w kuchni i przemyśle spożywczym
Omawiane ziele jest wykorzystywane nie tylko do sporządzania naparu, produkcji leków i preparatów leczniczych. Koper włoski jest również używany do aromatyzowania wyrobów cukierniczych. Przemysł perfumeryjny również po niego sięga. Koper włoski to także ziele przyprawowe może być stosowany do pieczenia ciast, kompotów oraz jako dodatek do sałatek, warzyw i marynat.
Koper włoski – jak wygląda?
Koper włoski to roczna lub wieloletnia roślina, która w pierwszym roku wegetacji wytwarza rozetę liści oraz wrzecionowaty korzeń. W kolejnym roku wyrasta łodyga, która w zależności od warunków sięga do 1,5 m wysokości. Liście są pierzaste i przypominają koper ogrodowy (ale są od niego mniej aromatyczne). Drobne żółtozielone kwiaty tworzą liczne baldachy.
Kiedy kwitnie koper włoski?
Koper włoski kwitnie od lipca do września. Owocem jest szarozielona rozłupka, która rozpad się na 2 części. Cała roślina ma intensywny i charakterystyczny zapach, który może kojarzyć się z anyżem. Fenkuł włoski pochodzi z obszaru Morza Śródziemnego. Aktualnie uprawiany jest w Europie, Ameryce Północnej i Azji.
Owoc kopru włoskiego – podstawowe substancje czynne
Za właściwości kopru włoskiego odpowiadają jego składniki aktywne:
- 2-6% olejku eterycznego
- flawonoidy
- stigmasterol
- olej tłusty
- cukry
- białko
- i sole mineralne
Podsumowanie
Koper włoski to nie tylko ziele dodawane do wytrawnych dań i wypieków. To także tradycyjny sposób na wzdęcia i kolki. Ziele i owoce kopru były stosowane już w starożytnym Egipcie, Rzymie i Azji. Używano go nie tylko w przypadku dolegliwości pokarmowych, ale również jako afrodyzjak. Nasze babcie polecały napar bądź herbatkę z kopru włoskiego na kolki u niemowląt oraz jako naturalny środek wspierający laktację. Niektóre źródła zalecają ostrożność w tym zakresie, powołując się na niewystarczające badania. Najlepszym rozwiązaniem będzie poradzenie się specjalisty przed samodzielnym rozpoczęciem terapii koprem włoskim.
Źródła:
D. Kaliszewska, „Koper włoski – fenkuł. Właściwości i wartości odżywcze”, https://dietetycy.org.pl/koper-wloski-fenkul/, Dietetycy Org, dostęp dn. 07.01.2026 r.
„European Union herbal monograph on Foeniculum vulgare Miller subsp. vulgare var. vulgare, fructus”, EMA/HMPC/372841/2016, https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-european-union-herbal-monograph-foeniculum-vulgare-miller-subsp-vulgare-var-vulgare-fructus-revision-1_en.pdf, dostęp dn. 07.01.2026 r.
M. E. Senderski, „Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie”, Wydaw. Mateusz E. Senderski, Wydanie III, Podkowa Leśna 2017 r., str. 350-353
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Copywriterka medyczna specjalizująca się w popularyzacji wiedzy z zakresu profilaktyki zdrowotnej, chorób zakaźnych i fitoterapii. W swoich tekstach łączy rzetelność publikacji naukowych z przystępnym językiem, przekładając złożone zagadnienia medyczne na praktyczne wskazówki dla pacjentów. Skupia się na właściwościach składników aktywnych ziół i ich zastosowaniu. Prywatnie propaguje świadome podejście do zdrowia i jest autorką poradnika o niemarnowaniu żywności.
