Czy czerniaka można wyleczyć?
Tak, czerniaka jak najbardziej można wyleczyć, ale tak jak w przypadku każdego innego rodzaju nowotworu – im wcześniej zostanie on wykryty, tym lepiej.
Stadium czerniaka klasyfikuje się według skali Clarka lub TNM. TNM to skrót od określeń:
- T – tumour – guz pierwotny (zmiana)
- N – nymth / lymth nodes – stopień zajęcia regionalnych (najbliższych zmianie) węzłów chłonnych
- M – metastases – przerzuty odlegle.
Poszczególne cyfry przy każdej z tych liter oznaczają stopień zaawansowania choroby w odpowiadających im kryteriach, np.
T1N0M0 – oznacza guz o grubości 1 mm lub mniejszej, brak przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych i brak przerzutów odległych.
Czerniaka leczy się kilkoma metodami. We wczesnym stadium, szczególnie jeśli jest on ograniczony do naskórka i nie występują przerzuty pacjenta poddaje się zabiegowi chirurgicznemu z wycięciem zarówno zmiany jak i marginesu skórnego do badania histopatologicznego. Pacjent praktycznie od razu może wrócić do domu i otrzymuje podstawowe zalecenia dotyczące higieny rany.
Jeżeli choroba jest bardziej zaawansowana, może być zastosowany bardziej inwazyjny zabieg chirurgiczny wraz z ewentualną chemioterapią, radioterapią lub terapią celowaną. Czerniak bowiem może być związany z mutacją genu BRAF powodującą niekontrolowane dzielenie się komórek i ich nowotworzenie. Leki celowane stosowane przy czerniaku blokują kinazy odpowiedzialne za zaburzanie szlaków prawidłowej proliferacji komórek, tym samym hamując rozwój choroby. Pamiętać jednak należy, że nie każdy pacjent z czerniakiem może wykazać taką mutację, więc tego typu leczenie może nie być odpowiednie dla jednostkowego pacjenta.
Jak się chronić przed czerniakiem?
Jak zostało wspomniane wyżej, do prawdopodobieństwa wyleczenia czerniaka w ogromnej mierze przyczynia się wczesne wykrycie, ale również genetyczne predyspozycje. Na czerniaka narażony może być każdy, ale szczególną ostrożność powinny zachować osoby:
- o jasnej cerze
- żyjące w miejscu o dużym stopniu promieniowania ultrafioletowego
- korzystające z solarium i lamp opalających
- posiadające wiele znamion
- u których w rodzinie występował czerniak
- płci męskiej.
Wczesne wykrycie czerniaka może ułatwić kilka prostych, niedrogich strategii. Należą do nich: stosowanie ochrony przeciwsłonecznej o właściwym dla siebie faktorze (szczególnie przez osoby o jasnej karnacji, dzieci i osoby starsze), regularna kontrola skóry całego ciała, w tym podeszw stóp, a raz w roku badanie zmian skórnych u dermatologa lub onkologa. Znaczenie może mieć rezygnacja z lamp opalających i unikanie w miarę możliwości ekspozycji słonecznej w godzinach największego promieniowania (tj. między godz. 11 a 16). Po ekspozycji słonecznej bardzo ważne jest również nawilżanie skóry, by nie dopuszczać do jej nadmiernego przesuszenia.
Źródła
- Jastrzębski, T. Czerniak złośliwy skóry – Melanoma malignum – klasyfikacja i leczenie.
- Traczewski, P. Dermatologia: czerniak groźniejszy dla mężczyzn niż dla kobiet. Medical Tribune, 2019:10. https://www.onkonet.pl/dp_czerniakzs2.php
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Piszę o zdrowiu, dietetyce i kosmetologii, opierając się na aktualnej wiedzy medycznej i badaniach naukowych. Nieustannie się dokształcam, by dzielić się z czytelnikami rzetelnymi i aktualnymi informacjami ze świata zdrowia i urody. Sądzę, że świadoma edukacja to klucz do lepszego samopoczucia i mądrych wyborów na co dzień.
