Znamię błękitne – co warto o nim wiedzieć?
Znamię błękitne – co to jest?
Jest to znamię barwnikowe zbudowane z nagromadzenia melanocytów w skórze. Odróżnia się od innych specyficzną barwą: szaroniebieską, stalowoniebieską, niebieską bądź szarawą i ciemnoszarą. Przy znamieniu niebieskim komórki melanocytowe są umiejscowione głębiej niż niektóre inne znamienia. Grudka jest z reguły dobrze odgraniczona, niewielka. Najczęściej znajduje się na skórze twarzy, rąk, skalpie.
Wyróżnia się dwa główne typy znamion błękitnych:
- Znamię błękitne zwykłe to mała plamka lub grudka widoczna wyraźnie na tle skóry, dobrze odgraniczona, jednolita, zazwyczaj nie rośnie. Jest ono najczęściej spotkane.
- Znamię błękitne komórkowe jest z reguły większe, bardziej wystające ponad powierzchnię skóry, może (choć nie musi) mieć ciemniejszy kolor, wymaga dokładniejszej oceny w celu wykluczenia czerniaka.
Do rzadziej spotykanych należą również znamię błękitne amelanotyczne z niewielką ilością barwnika, jasne oraz znamię błękitne złożone niosące cechy znamienia błękitnego i innego barwnikowego. Poza nimi diagnozuje się także znamię dermoplastyczne o nasilonym włóknieniu a także nabłonkowatokomórkowe i podpaznokciowe.
Znamię błękitne – kto może zdiagnozować?
W pierwszej kolejności można udać się do lekarza rodzinnego, jednak może on nie mieć doświadczenia ani sprzętu niezbędnego do dokładnej oceny zmiany skórnej. Może on jednak wystawić skierowanie do lekarza specjalisty, przede wszystkim dermatologa lub chirurga. Do onkologa w ramach NFZ nie jest obecnie wymagane skierowanie od lekarza rodzinnego. W przypadku stwierdzenia konieczności usunięcia zmiany, pacjentowi zostanie zaproponowana metoda ekstrakcji. Zależnie od umiejscowienia zmiany najczęściej odbywa się to w znieczuleniu miejscowym. Po zabiegu pacjent zazwyczaj proszony jest o pozostanie w placówce przez pewien czas na krótką obserwację, po czym może wrócić do domu.
W celu oceny dermatoskopowej skóry do lekarza najlepiej udać się jesienią, kiedy skóra nie jest przebarwiona, poza okresem opalania. Jesień to dobry moment, by skontrolować stan skóry po lecie, gdy była ona wystawiana na większą ilość promieniowania UV. Wiosną lekarz może ocenić stan skóry przed okresem ekspozycji na słońce. Warto również niezależnie od wizyt lekarskich samemu regularnie oglądać zmianę oraz kontrolować, czy się nie powiększa, nie zmienia koloru, kształtu lub czy nie staje się asymetryczna. Uwagę powinno również zwrócić pojawienie się owrzodzenia, bólu czy swędzenia.
Czy znamię błękitne jest niebezpieczne?
Zdecydowana większość znamion błękitnych ma charakter łagodny, jednak zdarzają się przypadki znamion atypowych lub złośliwych. Znamię atypowe posiada cechy zarówno błękitnego, jak czerniaka, który może się pojawić w jego granicach. Szczególną uwagę powinny zwrócić znamiona, które się zmieniają, rosną, nabierają innych barw czy miejscowego nagromadzenia pigmentu. Atypowość określa się również na podstawie zwiększonej komórkowości, naciekaniu, asymetrii oraz rozmiaru, szczególnie powyżej 2 cm. Odróżnienie znamienia atypowego od złośliwego jest trudne w badaniu zmian skórnych, dlatego często zaleca się je po prostu usuwać i poddać badaniu histopatologicznemu.
Znamię błękitne – czy usuwać?
Znamiona błękitne łagodne najczęściej zaleca się obserwować i poddawać regularnej kontroli dermatoskopowej. Należy je jednak chronić przed promieniowaniem ultrafioletowym za pomocą kosmetyku o wysokim stopniu SPF. W przypadku, gdy znamiona zaczynają się zmieniać, lekarz może zalecić usunięcie i poddanie zmiany ocenie histopatologicznej. Wtedy można postawić ostateczne rozpoznanie.
Źródło
- Daltro LR, Yaegashi LB, Freitas RA, Fantini BC, Souza CD. Atypical cellular blue nevus or malignant blue nevus? An Bras Dermatol. 2017 Jan-Feb;92(1):110-112. doi: 10.1590/abd1806-4841.20174502
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Piszę o zdrowiu, dietetyce i kosmetologii, opierając się na aktualnej wiedzy medycznej i badaniach naukowych. Nieustannie się dokształcam, by dzielić się z czytelnikami rzetelnymi i aktualnymi informacjami ze świata zdrowia i urody. Sądzę, że świadoma edukacja to klucz do lepszego samopoczucia i mądrych wyborów na co dzień.
