Imbir – działanie i właściwości zdrowotne
Imbir lekarski (z łac. Zingiber officinale) to roślina lecznicza, której kłącze wykazuje działanie przeciwzapalne, rozgrzewające i wspierające trawienie. Stosowany jest m.in. przy przeziębieniu, nudnościach, niestrawności oraz osłabionej odporności. Można go mrozić i przechowywać w lodówce.
Imbir – właściwości zdrowotne
Kłącze imbiru może pobudzać krążenie obwodowe, zwłaszcza gdy jest ono osłabione. Stosuje się je także przy dolegliwościach ze strony układu trawiennego, takich jak niestrawność, wzdęcia czy kolka jelitowa. Imbir można przyjmować w różnych formach: jako płyn do płukania gardła, na surowo lub w postaci suszonej. Zastosowanie imbiru może być wszechstronne, co w dalszej części artykuły wyjaśniliśmy.
Imbir na wymioty
Literatura podaje, że imbir wykazuje działanie przeciwwymiotne, ale warto zaznaczyć, że jego mechanizm nie jest jeszcze w pełni poznany. Jeśli nie akceptujemy smaku imbiru, to w aptekach dostępny jest też imbir w kapsułkach. Kłącze imbiru zawiera ostre zasady gingeroli i shogaole, które mogą okazać się pomocne podczas nudności wywołanych ciążą lub chemioterapią. Co ciekawe, już w starożytności imbir był używany na dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
Imbir na trawienie
Kłącze imbiru pobudza wydzielanie śliny i soku żołądkowego, a także pobudza apetyt. Dzięki temu może być stosowany jako środek wspierający trawienie.
Napar z imbiru – właściwości
Domowy napar z imbiru rozgrzewa i wspiera odporność, dlatego jest polecany w okresie jesienno-zimowym. Dzięki składnikom aktywnym może łagodzić ból gardła i uczucie zimna. Dodatkowo może zmniejszyć nudności, wzdęcia oraz wesprzeć trawienie.
Napar z imbiru – przepis
Taki napój można pić 2 razy dziennie po pół szklanki jako środek pobudzający wydzielanie soków trawiennych. Inną możliwością jest zastosowanie naparu jako środka do płukania gardła.
Składniki:
- 1 łyżeczka kłącza imbiru
- 1 szklanka wrzątku
Przygotowanie:
Do szklanki należy wsypać imbir i zalać wrzącą wodą. Następnie przykryjmy szklankę spodkiem i odstawmy do zaparzenia na 10 minut.
Herbata z imbirem na przeziębienie
Jednym z domowych sposobów na przeziębienie jest przygotowanie herbaty imbirowej. Najprościej jest dodać do czarnej herbaty lub rooibosa plasterki imbiru, cytryny i goździki. Całość, gdy lekko przestygnie, można posłodzić miodem. Taka herbata jest prosta, efektowna i wspiera naszą odporność.
Odwar z kłącza imbiru na przeziębienie – przepis
Podczas przeziębienia, niestrawności lub podwyższonej temperatury można również przygotować odwar z kłącza imbiru.
Składniki:
- 1,5 łyżeczki drobno pokrojonego kłącza imbiru
- 1 szklanka wody
Przygotowanie:
Imbir wsypmy do rondla, zalejmy wodą i doprowadźmy do wrzenia. Następnie zmniejszmy moc palnika do minimum i całość podgrzewajmy przez około 5 do 10 minut. Po czym odstawmy rondel na 15 minut i przecedźmy.
Imbir – składniki aktywne
Kłącze imbiru zawiera m.in. zingiberen i zingiberol, cyneol, borneol, cytral oraz gingerol, który odpowiada za ostry smak. Najważniejszym składnikiem imbiru jest jego olejek eteryczny. Ponadto surowiec zawiera również żywice, skrobie, cukry oraz kwasy organiczne.
Imbir – witaminy i minerały
Imbir zawiera m.in. witaminy C, B6 i A. Z minerałów należy wymienić wapń, magnez, fosfor i potas.
Imbir – wartości odżywcze
Imbir najczęściej zjadamy w postaci surowej, dlatego warto wiedzieć, że 100 g korzenia zawiera:
- 80 kalorii
- 18 g węglowodanów
- 2 g białka
- 2 g błonnika
- 1 g tłuszczu
Jak przechowywać imbir?
Gdzie przechowywać imbir? Zamiast trzymać go na kuchennym blacie, można owinąć go w ręcznik papierowy i włożyć do woreczka strunowego. Następnie włóżmy go do lodówki. Dzięki temu imbir będzie świeży przez kilka tygodni. Naturalnie należy w tym czasie kontrolować stan korzenia. Jeśli na imbirze pojawi się pleśń, to surowiec nie nadaje się już do spożycia.
Jak mrozić imbir?
Inną możliwością na przechowywanie imbiru jest jego mrożenie. Korzeń można obrać i pokroić na plasterki włożyć na tackę do zamrażalnika. Następnie zamrożone krążki przesypujemy do zbiorczego opakowania i ponownie odkładamy do zamrażalnika. Imbir można również zetrzeć na tarce o drobnych oczkach, zamrozić w pojemnikach na lód i przesypać do zbiorczego szczelnego opakowania. Oba sposoby są wygodne i pozwalają w każdym momencie wykorzystać imbir w kuchni. Nie trzeba go rozmrażać, aby dodać do potrawy czy napoju. Imbir może być przechowywany w zamrażalniku do 6 miesięcy.
Imbir – opis rośliny
Imbir lekarski to wieloletnia roślina, która wytwarza aromatyczne kłącze. Jego pędy mogą osiągać do metra wysokości. Liście są lancetowate, a żółtofioletowe kwiaty występują tylko na roślinach rosnących w stanie dzikim. Co oznacza, że imbir uprawny nie wytwarza kwiatów, ani owoców. W takiej sytuacji rozmnaża się go za pomocą kawałka kłącza.
Imbir – przeciwwskazania
Choć imbir jest ceniony za swoje właściwości prozdrowotne, nie każda osoba może stosować go bez ograniczeń.
Uczulenie na imbir
Imbiru powinny unikać osoby uczulone na ten składnik, ponieważ może on wywoływać reakcje alergiczne.
Kamica żółciowa i choroby przewlekłe
Ostrożność zaleca się również kobietom i mężczyznom zmagającym się z kamicą żółciową. W takich przypadkach przed sięgnięciem po imbir lub preparaty zawierające jego ekstrakty warto skonsultować się z lekarzem.
Dolegliwości ze strony układu pokarmowego
U części osób imbir może powodować zgagę lub dyskomfort w nadbrzuszu. Osoby cierpiące na chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy oraz pacjenci z refluksem żołądkowo-przełykowym powinny zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza przy regularnym stosowaniu większych ilości imbiru.
Imbir a leki przeciwzakrzepowe
Warto pamiętać, że imbir może wpływać na krzepnięcie krwi i w większych dawkach nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych. Z tego względu osoby przyjmujące takie preparaty powinny skonsultować stosowanie imbiru z lekarzem lub farmaceutą
Źródła:
„Assessment report on Zingiber officinale Roscoe, rhizoma”, 07 May 2025 EMA/HMPC/765220/2022 Committee on Herbal Medicinal Products, (HMPC), https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-report/final-assessment-report-zingiber-officinale-roscoe-rhizoma-revision-1_en.pdf, dostęp dn. 03.02.2026 r.
E. Ernst, M. H. Pittler, „Efficacy of ginger for nausea and vomiting: a systematic review of randomized clinical trials”,British Journal of Anaesthesia 84 (3): 367–71 (2000), https://www.bjanaesthesia.org/article/S0007-0912(17)38837-2/pdf, dostęp dn. 03.02.2026 r.
„Ile kalorii jest w 100 g imbiru (korzenia)?”, Kalkulator kalorii, https://kalkulatorkalorii.net/kalkulator-kalorii/879-100-imbir-korzen, dostęp dn. 03.02.2026 r.
I. Lete, J. Allué, „The Effectiveness of Ginger in the Prevention of Nausea and Vomiting during Pregnancy and Chemotherapy”, PubMed, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4818021/#b20-imi-11-2016-011, dostęp dn. 03.02.2026 r.
„Imbir – właściwości i zastosowanie prozdrowotne”, Enel Zdrowie, https://enel.pl/enelzdrowie/dieta-i-odzywianie/imbir-wlasciwosci-i-zastosowanie-prozdrowotne, dostęp dn. 03.02.2026 r.
M. E. Senderski, „Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie”, Wydaw. Mateusz E. Senderski, Wydanie III, Podkowa Leśna 2017 r., str. 303-305
Nutrition Facts, Health Encyclopedia, University of Rochester Medical Center, https://www.urmc.rochester.edu/encyclopedia/content?contenttypeid=76&contentid=02021-2, dostęp dn. 03.02.2026 r.
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Copywriterka medyczna specjalizująca się w popularyzacji wiedzy z zakresu profilaktyki zdrowotnej, chorób zakaźnych i fitoterapii. W swoich tekstach łączy rzetelność publikacji naukowych z przystępnym językiem, przekładając złożone zagadnienia medyczne na praktyczne wskazówki dla pacjentów. Skupia się na właściwościach składników aktywnych ziół i ich zastosowaniu. Prywatnie propaguje świadome podejście do zdrowia i jest autorką poradnika o niemarnowaniu żywności.
