Problemy z koncentracją i zapamiętywaniem – objawy, przyczyny i przeciwdziałanie
Zaburzenia koncentracji – definicja
Zaburzenia koncentracji to utrzymujące się trudności w skupieniu uwagi, organizowaniu zadań lub zapamiętywaniu informacji, które utrudniają codzienne funkcjonowanie. Nie jest to jedynie chwilowe rozproszenie, które zdarza się każdemu. Zaburzenia koncentracji mogą wymagać specjalistycznej diagnozy i leczenia. Zdolność skupienia uwagi różni się u poszczególnych osób. Zależy także od okoliczności i otoczenia, w którym przebywamy. Na koncentrację wpływa wiele czynników – zarówno styl życia, jak i stan zdrowia. Jeśli jednak trudności z koncentracją utrzymują się przez dłuższy czas, mogą znacząco utrudniać naukę i pracę.
Problemy z koncentracją – objawy
Zaburzenia koncentracji mogą objawiać się na wiele sposobów. Najczęściej przejawiają się trudnościami z organizacją pracy lub zapamiętywaniem informacji. Do typowych objawów należą między innymi:
- Trudność w skupieniu uwagi na jednym zadaniu przez dłuższy czas, szczególnie podczas pracy lub nauki.
- Problemy z zarządzaniem czasem, odkładanie obowiązków lub trudność w planowaniu działań.
- Zapominanie o spotkaniach, terminach lub ważnych zadaniach.
- Popełnianie nieostrożnych błędów, wynikających z pośpiechu lub rozproszenia.
- Trudności z czytaniem dłuższych tekstów, ponieważ uwaga szybko się rozprasza.
- Niekończenie rozpoczętych zadań lub częste przechodzenie do kolejnych czynności bez dokończenia poprzednich.
Brak koncentracji u dzieci – jakie są powody?
Trudności ze skupieniem u dzieci mogą mieć różne przyczyny. Jedną z najczęstszych jest stres szkolny. Napięcie psychiczne może utrudnić skupienie się na zajęciach. Kolejnym powodem jest przebodźcowanie wywołane nadmiernym korzystaniem z tabletów i smartfonów. Częste powiadomienia z mediów społecznościowych i komunikatorów rozpraszają dziecko. Niedobór snu również nie wpływa pozytywnie na dziecięcy mózg i koncentrację.
Problemy z koncentracją w ciąży
Część kobiet zgłasza subiektywne problemy z koncentracją i skupieniem w drugim lub trzecim trymestrze ciąży. Zjawisko to nie jest do końca poznane i bywa potocznie określane jako pregnancy brain.
Przypuszcza się, że ma związek ze zmianami hormonalnymi – większym stężeniem estradiolu we krwi. Dodatkowo stres, zmęczenie i zmiany zachodzące w organizmie mogą powodować rozkojarzenie, które zwykle mija po porodzie.
Problemy z koncentracją a zdrowie – czy mogą być powiązane?
Zaburzenia koncentracji mogą być związane z problemami zdrowotnymi, np.:
- ADHD – może powodować zarówno u dzieci, jak i u dorosłych zaburzenia uwagi, impulsywność i mało efektywne zarządzanie czasem.
- Depresja – wpływa również na obszary mózgu odpowiedzialne za uwagę, pamięć i decyzyjność.
- Problemy z tarczycą – hormony tarczycy regulują metabolizm i wpływają pośrednio na funkcje poznawcze.
- Nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, miażdżyca, zaburzenia hormonalne – mogą niekorzystnie wpłynąć na funkcje poznawcze.
Problemy z koncentracją – przyczyny
Eksperci uważają, że na naszą koncentrację wpływają różne czynniki, m.in.:
Stres – w sytuacji silnych emocji mózg skupia się przede wszystkim na reakcjach związanych z przetrwaniem, przez co mniej energii pozostaje na myślenie i koncentrację.
Głód – nasz mózg potrzebuje paliwa do działania, gdy poziom cukru we krwi spada, trudniej jest się skupić.
Niewystarczająca ilość snu – odpoczynek nocny działa regenerująco na cały organizm. Pominięcie nawet jednej nocy powoduje silne zmęczenie i trudności w skupieniu.
Przeciążenie obowiązkami – wielozadaniowość bywa przydatna, ale wykonywanie kilku czynności jednocześnie zwykle obniża efektywność. Jeśli podczas telekonferencji jednocześnie odpowiadamy na wiadomości, trudniej skupić się na obu zadaniach. Im większe przeciążenie obowiązkami, tym większe ryzyko błędów.
Zmęczenie – może być związane m.in. z niedoborami witamin z grupy B – przede wszystkim B6, B9 i B12. Mogą sprzyjać wyczerpaniu i tak zwanej mgle mózgowej.
Nadmiar cukru lub tłuszczu w diecie – słodkie lub tłuste przekąski często powodują szybki przypływ energii, po którym następuje jej spadek i senność. W takich warunkach koncentracja wyraźnie się pogarsza.
Niedobory kwasów tłuszczowych omega-3 w jadłospisie – mogą negatywnie wpłynąć na funkcje poznawcze, powodując pogorszenie koncentracji i pamięci.
Starzenie organizmu – z wiekiem funkcje poznawcze mogą się pogarszać, jednak zdrowy styl życia może znacząco spowolnić ten proces.
Zaburzenie koncentracji – diagnostyka
Do jakiego lekarza się udać, gdy mamy podejrzenie zaburzeń koncentracji?
W pierwszej kolejności udajmy się do lekarza rodzinnego i poprośmy o skierowanie na badania, które mogą wykluczyć anemię lub problemy z tarczycą.
Konsultacja neurologiczna pozwala ocenić funkcje poznawcze oraz ewentualne uszkodzenia mózgu. W razie potrzeby wykonywane są badania obrazowe.
Jeśli problemy są przewlekłe, można udać się do psychologa lub psychiatry w celu diagnozy podtypu ADHD. Pacjent może przejść przez testy neuropsychologiczne w celu oceny poziomu uwagi, pamięci i funkcji poznawczych.
Sposoby na problemy z koncentracją
Czasami zmiana nawyków i lepsza organizacja dnia pozwalają poprawić skupienie i zapamiętywanie. Zacznijmy dzień od chwili dla siebie – to może być medytacja lub kawa wypita w ciszy.
Poniżej przedstawiamy praktyczne wskazówki, które mogą pomóc poprawić koncentrację i wprowadzić więcej spokoju w codziennym działaniu.
Przygotujmy przestrzeń
Ograniczmy rozpraszacze – posprzątajmy miejsce do nauki lub pracy.
Wyciszmy telefon i schowajmy go poza naszym zasięgiem.
Jeśli grające radio lub muzyka w tle nie służą naszemu skupieniu, wyłączmy je.
Podzielmy zadania na bloki czasowe
Przygotujmy listę zadań i ustalmy ich priorytety – to sprawi, że skupimy się na najważniejszych sprawach.
Pracujmy w blokach czasowych, np. dajmy sobie 30 minut na odpowiedzenie na maile, a następnie wykonajmy telefony do klientów lub przeczytajmy materiał na egzamin.
Jedzmy zdrowo
Wprowadźmy do naszego menu więcej białka w postaci chudego mięsa, nabiału lub strączków.
Dzięki temu na dłużej pozostaniemy syci.
Więcej na temat diety wspierającej mózg można przeczytać w naszym artykule Dieta MIND.
Pamiętajmy też o odpowiednim nawodnieniu, nawet niewielkie odwodnienie nie sprzyja koncentracji.
Zacznijmy się ruszać
Znajdźmy czas na ruch – może przed pracą uda się nam wyjść z psem?
Wyznaczmy sobie stałe godziny i dni na aktywność fizyczną.
To może być zwykły spacer lub trening na siłowni – ważne, aby robić to regularnie.
Ruch pozwala rozładować napięcie, dotlenić organizm i w dłuższej perspektywie poprawić koncentrację.
Suplementacja
Wprowadźmy do diety magnez w postaci pestek dyni, gorzkiej czekolady lub kakao.
Innym rozwiązaniem jest skorzystanie z aptecznych preparatów na koncentrację.
Pamiętajmy jednak, że suplementy diety mogą wspierać koncentrację, jednak nie zastępują zdrowego stylu życia.
Podsumowanie
Problemy z koncentracją mogą mieć wiele przyczyn – od przemęczenia po stres i nadużywanie mediów społecznościowych. Objawiają się m.in. trudnością w skupieniu uwagi, zapominaniem o obowiązkach czy problemami z organizacją pracy. Kłopoty z koncentracją mogą pojawiać się zarówno u dzieci, dorosłych, jak i u kobiet w ciąży. Ich nasilenie często zależy od stylu życia oraz stanu zdrowia.
Jeśli trudności utrzymują się przez dłuższy czas, warto skonsultować się z lekarzem i wykonać podstawowe badania.
Źródła:
A. Świgut, „Problemy z koncentracją – jak znaleźć przyczynę?”, Diagnostyka, https://diag.pl/pacjent/artykuly/problemy-z-koncentracja-jak-znalezc-przyczyne/, dostęp dn. 11.03.2026 r.
„Concentration problems: causes, symptoms and effective solutions”, Upbility, https://upbility.net/blogs/news/concentration-problems, dostęp dn. 11.03.2026 r.
E. Hampson, S.D. Phillips, S.J. Duff-Canning, „Working Memory in Pregnant Women: Relation to Estrogen and Antepartum Depression”, PubMed, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8693635/, dostęp dn. 11.03.2026 r.
„Problemy z koncentracją u dzieci – przyczyny i rozwiązania”, Centrum nauczania domowego, https://domowi.edu.pl/blog/problemy-z-koncentracja-u-dzieci/, dostęp dn. 11.03.2026 r.
S. Liao, „Why Can’t I Focus?”, WebMD, https://www.webmd.com/add-adhd/why-cant-i-focus, dostęp dn. 11.03.2026 r.
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Copywriterka medyczna specjalizująca się w popularyzacji wiedzy z zakresu profilaktyki zdrowotnej, chorób zakaźnych i fitoterapii. W swoich tekstach łączy rzetelność publikacji naukowych z przystępnym językiem, przekładając złożone zagadnienia medyczne na praktyczne wskazówki dla pacjentów. Skupia się na właściwościach składników aktywnych ziół i ich zastosowaniu. Prywatnie propaguje świadome podejście do zdrowia i jest autorką poradnika o niemarnowaniu żywności.
