Recepta okularowa – jak czytać, termin ważności, gdzie realizować?
Recepta na okulary – co to jest?
Recepta okularowa jest dokumentem zawierającym zapis indywidualnych parametrów niezbędnych do wykonania okularów korekcyjnych. Znajdują się w niej informacje o wartościach soczewek korygujących wadę u konkretnej osoby. Należą do nich: moc soczewek, zarówno do dali jak i do bliży, cylindry do korekcji astygmatyzmu oraz jego ustawienie, dodatkowa moc do bliży, a także rozstaw źrenic.
W recepcie okularowej nie ma informacji o dodatkowych, zamawianych przez klienta, powłokach soczewki, np. filtra światła niebieskiego czy przyciemnienia. Takie informacje znajdują się w zleceniu, które jest wykonywane na podstawie recepty.
Okulary korekcyjne są wyrobem medycznym, jako że ich podstawową funkcją jest korygowanie wad wzroku. Zgodnie z przepisami unijnymi, ta funkcja może być kategoryzowana jako leczenie lub kompensowanie urazu bądź niepełnosprawności. Okulary ochronne są również uznawane za sprzęt rehabilitacyjny, jako że wada wzroku jest swego rodzaju niepełnosprawnością.
Nie jest to zatem zwykły produkt konsumencki, niezależnie od tego, czy kupuje się je w lokalnej aptece z wieszaka, czy zamawia zgodnie z receptą. Muszą one obowiązkowo spełniać określone wymagania unijne i przechodzić ocenę zgodności z przeznaczeniem.
Okulary korekcyjne wykonywane są na indywidualne zamówienie (receptę), zatem nie mogą być zwracane jak typowy produkt konsumencki z powodów innych niż nieprawidłowo wykonane badanie refrakcji czy wada produkcyjna okularów. Taką wadą może być np. nieprawidłowo wykonane szkło soczewki, wady powłok dodatkowych czy samych oprawek, a także niezgodność ze zleceniem.
Jak czytać receptę na okulary?
W jednej recepcie możemy znaleźć jedno lub wiele oznaczeń, zależnie od rodzaju, nasilenia lub zróżnicowania wady wzroku. Mogą to być takie oznaczenia jak:
- SPH (sfera) – wskazuje rodzaj wady podstawowej oraz siłę korekcji
- – minus oznacza krótkowzroczność
- – plus oznacza nadwzroczność/dalekowzroczność
- CYL (cylinder) – oznacza, że występuje astygmatyzm
- AXIS (oś) – ustawienie cylindra do korekcji astygmatyzmu, wartości oscylują między 0 a 180
- ADD (addycja) – dodatkowa moc do bliży, tak zwanych „okularów do czytania”
- PD (rozstaw źrenic) – odległość między źrenicami obu oczu w milimetrach; wskazuje, w którym miejscu szkieł ustawić środek soczewek w okularach. Odległość źrenic może być wyrażona jedną lub dwiema wartościami (dla obu oczu jednocześnie lub obu oczu od środka nosa).
Kto wystawia receptę okularową?
Receptę na wykonanie okularów korekcyjnych wystawia lekarz okulista lub optometrysta. Okulista jest specjalistą chorób oczu i ma uprawnienia do wykonywania badania refrakcji oka, natomiast optometrysta specjalizuje się właśnie w wadach wzroku. Receptę na okulary u małych dzieci wypisuje najczęściej okulista, lecz u młodzieży badanie jak najbardziej można wykonać u optometrysty.
Recepta na okulary od prywatnego okulisty – czy można realizować z refundacją?
Tak, jeśli lekarz okulista ma uprawnienia do wystawiania e-zlecenia na wyrób medyczny w postaci okularów korekcyjnych. Optometrysta takiej możliwości nie posiada, chociaż trwają dyskusje na temat umożliwienia im wystawiania e-zleceń na okulary w ramach publicznej ochrony zdrowia.
Obecnie zlecenia na okulary w ramach NFZ wystawiane są elektronicznie, zatem pacjentowi tak naprawdę potrzebny jest PESEL i kod zlecenia, a realizacja odbywa się w sposób podobny do e-recept.
Receptę okularową, czyli e-zlecenie w ramach NFZ można zrealizować w salonie optycznym posiadającym umowę z funduszem. To, że wystawione zostało e-zlecenie, nie oznacza automatycznie, że pacjent musi udać się do salonu posiadającego umowę z NFZ. Okulary może zamówić w każdym innym salonie, przy czym będą one wtedy przez niego pełnopłatne.
Ważne również, by pamiętać, że receptę okularową od prywatnego okulisty można również realizować w ramach umowy o pracę, gdzie część lub całość kosztu okularów korekcyjnych jest zwracana na podstawie przepisów BHP (jeżeli istnieje właściwe zagrożenie, np. praca przy monitorze ekranowym). Kwota zwrotu jest różna, natomiast dokładne warunki są najczęściej zawarte w regulaminie zakładu pracy.
Ile jest ważna recepta na okulary?
Recepta na okulary nie ma oficjalnego terminu ważności, ważne jednak, by badanie wzroku wykonywać minimum raz na dwa lata, by zapewnić sobie odpowiedni stopień korekcji. Nie oznacza to, że co dwa lata okulary będą zmieniane – korekcja może być na tyle dobra, że jedna para okularów służyć będzie przez lata, natomiast badanie powinno to potwierdzić. Z receptą możemy więc się udać do salonu optycznego nawet kilka miesięcy po wykonaniu badania.
Większość salonów optycznych może również wykonać okulary na podstawie dotychczas używanego przez klienta wyrobu. Takie sytuacje mogą mieć miejsce np. gdy oryginalna recepta zostanie zagubiona. Za pomocą dioptriomierza optometrysta może ocenić rodzaj i moc soczewek, następnie wykonać nowe okulary. Trzeba jednak pamiętać, że nie można potem tych okularów reklamować ze względu na źle wykonany pomiar wady – jako że taki pomiar u klienta się nie odbył.
Ile jest ważna recepta na okulary NFZ i na jakiej zasadzie zachodzi refundacja?
Czas na realizację e-zlecenia wynosi 12 miesięcy od jego wystawienia i potwierdzenia w elektronicznym systemie.
Kwota refundacji zależy od wady, nie obejmuje ona również kosztu oprawek – ten w całości ponosi pacjent. Nie obejmuje również dodatkowych opcji powłok na szkle. Kwota zależy od wysokości wady, cylindrów, a także od wieku. Dzieciom refundacja przysługuje co pół roku, a dorosłym – co dwa lata.
Gdzie zrealizować receptę na okulary?
Receptę lub e-zlecenie można zrealizować w salonie optycznym. E-zlecenie na okulary refundowane w można zrealizować w salonie mającym umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia. Receptę można zrealizować osobiście w salonie lub zamówić online, wprowadzając do zamówienia informacje dotyczące mocy soczewek. Często jest to tańsze rozwiązanie, jednak należy wziąć pod uwagę, że oprawek nie można wtedy przymierzyć, a jeśli są one zbyt szerokie lub zbyt wąskie – nie można potem gotowego wyrobu na tej podstawie reklamować.
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Piszę o zdrowiu, dietetyce i kosmetologii, opierając się na aktualnej wiedzy medycznej i badaniach naukowych. Nieustannie się dokształcam, by dzielić się z czytelnikami rzetelnymi i aktualnymi informacjami ze świata zdrowia i urody. Sądzę, że świadoma edukacja to klucz do lepszego samopoczucia i mądrych wyborów na co dzień.
