Co to jest dermatoskopia?
Dermatoskopia – jak wygląda badanie?
Jest to badanie skóry całego ciała, bezbolesne oraz nieinwazyjne. Najczęściej odbywa się w gabinecie poradni dermatologicznej za pomocą przyrządu nazywanego dermatoskopem. Jest to rodzaj lupy z podświetleniem. Dermatoskopy mają również wbudowaną miarkę lub skalę, która umożliwia obserwację zmiany pod kątem jednego z kryteriów złośliwienia: zmiany rozmiaru.
Pacjent powinien rozebrać się do bielizny, natomiast proszone są również o zdjęcie biustonosza. Dla większego komfortu pacjenta ciało może być obserwowane partiami. Jeżeli zmiany skórne występują na skórze pod majtkami, lekarz może je również obejrzeć za zgodą pacjenta. Specjalista przykłada dermatoskop do każdej zmiany na ciele, sprawdzając jej cechy morfologiczne, zabarwienie oraz strukturę. Zmiany wymagające dokładniejszej obserwacji bądź usunięcia może zaznaczyć i, za zgodą pacjenta, zrobić im zdjęcie do dokumentacji medycznej. W przypadku uznania, że jakaś zmiana jest atypowa lub może mieć tendencję do zezłośliwienia w przyszłości – kieruje pacjenta do chirurga. Zmiany w okolicach twarzy najczęściej kieruje się do wycięcia u chirurga plastyka. Wskazane jest wycięcie zmiany umożliwiające wysłanie jej do badania histopatologicznego.
Ile trwa dermatoskopia?
Badanie trwa między 15 a 20 minut, zależnie od liczby zmian skórnych i wzrostu osoby badanej. Bierze się również pod uwagę zagęszczenie zmian na skórze. Zmiany wymagające pogłębionej diagnostyki obserwuje się dłużej, ale zazwyczaj nie jest wymagane umawianie podwójnej wizyty.
Dermatoskopia znamion – kto wykonuje?
Specjalistą w zakresie diagnostyki zmian skórnych jest dermatolog i to do niego należy udać się w pierwszej kolejności. Badanie to również można wykonać u lekarza onkologa i chirurga onkologicznego. Lekarze tych specjalności posiadają dogłębną wiedzę na temat struktury zmian znamion, brodawek i wielu innych typów zmian. Nie każdy chirurg ogólny ma na wyposażeniu dermatoskop, ponadto nie muszą oni być specjalistami w zakresie oceny cech morfologicznych zmian skórnych, dlatego do takiego specjalisty z reguły warto się udać już ze skierowaniem na wycięcie.
Dermatoskopia – skuteczność
Dermatoskopia wykonywana regularnie jest badaniem skutecznym w wykrywaniu większości złośliwych zmian. Dlatego osobom szczególnie narażonym na występowanie atypowych zmian skórnych, z historią rodzinną nowotworów skóry lub z nowotworami we własnym wywiadzie szczególnie zaleca się zwracać uwagę na wygląd zmian skórnych
Kiedy wykonać dermatoskopię?
Jeżeli dermatoskopii poddajemy się raz w roku, najlepiej to robić poza okresem opalania, kiedy skóra nie jest podrażniona słońcem ani świeżo opalona, np. jesienią, zimą bądź wczesną wiosną. Mamy wtedy pewność, że skóra jest w swoim naturalnym stanie, a ewentualna zmiana złośliwa jest dobrze widoczna w powiększeniu.
Dermatoskopia u dzieci
Dzieci mogą być poddawane badaniu dermatoskopem, szczególnie jeśli w ich bliskiej rodzinie występowały nowotwory skóry, mają jasny odcień skóry lub występuje u nich duża liczba znamion i zmian. Dermatoskopię u dziecka może przeprowadzić zarówno dermatolog osób dorosłych, jak i dermatolog dziecięcy.
Pytania i odpowiedzi
Jak przygotować się do dermatoskopii?
Zaleca się, by przed badaniem nie stosować kremów zawierających pigmenty (koloryzujących), drobinki odbijające światło, makijażu oraz kosmetyków samoopalających. Skóra powinna być czysta, nieopalona.
Czy dermatoskopia wykrywa czerniaka?
Badanie dermatoskopowe może być bardzo pomocne w wykrywaniu czerniaka oraz innych raków oraz nowotworów skóry, pod warunkiem, że odbywa się regularnie, a podejrzane zmiany są poddawane głębszej diagnostyce.
Czy dermatoskopię można wykonywać w ciąży?
Jak najbardziej to badanie można wykonywać w okresie ciąży, szczególnie jeśli pojawiają się nowe lub zmieniają istniejące zmiany. Pojawienie się lub zmiana wyglądu nie musi oznaczać nic niebezpiecznego – skóra w ciąży może ulegać przebarwieniom. Lekarz może ocenić, czy zmianę należy nadal bacznie obserwować.
Czy po dermatoskopii można wrócić do swoich zajęć?
Tak, można wrócić po niej do swoich obowiązków domowych bądź zawodowych.
Czy zaleca się wykonywać zdjęcia zmian między wizytami?
Jest to zalecane szczególnie w przypadku zmian, które mogą być niejednorodne, ale nie kwalifikują się jeszcze do usunięcia. Lekarz wskaże je pacjentowi na wizycie.
Kiedy warto przyjść na wizytę szybciej?
Jeżeli na skórze ciała pojawiają się nowe zmiany, już istniejące się zmieniają, zaczynają boleć, swędzieć, krwawić, wrzodzieć, zmieniać swoje parametry lub gdy odczuwamy w ich okolicach pieczenie.
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Piszę o zdrowiu, dietetyce i kosmetologii, opierając się na aktualnej wiedzy medycznej i badaniach naukowych. Nieustannie się dokształcam, by dzielić się z czytelnikami rzetelnymi i aktualnymi informacjami ze świata zdrowia i urody. Sądzę, że świadoma edukacja to klucz do lepszego samopoczucia i mądrych wyborów na co dzień.
