Wideodermatoskopia – co to jest?
Wideodermatoskopia – na czym polega?
Po zapoznaniu się z wywiadem pacjenta, lekarz ogląda skórę tradycyjnie, zaznaczając te zmiany, które mogą wydawać się nietypowe. Robi to przy użyciu dermatoskopu lub gołym okiem. Następnie wykonuje się właściwą wideodermatoskopię, w której lekarz przykłada kamerę do konkretnej zmiany i wykonuje zdjęcie, które wyświetla się na dużym ekranie. Niektóre kamery przykłada się bezpośrednio do skóry, a inne działają bezkontaktowo – zależy to od sprzętu, jaki jest dostępny w gabinecie.
Mapowanie w wideodermatoskopii polega na tworzeniu swoistej „mapy” znamion na ciele, aby można je było porównać w czasie. Dzięki temu, jeśli pacjent zgłosi się na kolejne badanie po roku czy po dłuższym okresie, można dwa obrazy ze sobą porównać i stwierdzić, czy wystąpił wzrost lub zmiana struktury.
Wideodermatoskopia z mapowaniem – czy jest skuteczna?
Wideodermatoskopia jest z pewnością bardzo nowoczesnym badaniem, które pozwala z dużym prawdopodobieństwem wyodrębnić zmiany skórne do wzmożonej obserwacji lub usunięcia. Nie rozstrzyga ono jednak z całą pewnością, czy zmiana jest w stu procentach łagodna albo złośliwa. Taką informację można uzyskać jedynie po wycięciu zmiany i poddaniu jej badaniu histopatologicznemu.
Jest ona jednak skuteczna szczególnie w ocenie zmian atypowych oraz trudnych do diagnozowania dermatoskopem albo gołym okiem. Ponadto, nawet jeśli dana zmiana spełnia kryteria atypowości, ale wygląda jak większość u jednej osoby, nie musi ona być automatycznie klasyfikowana do usunięcia – tutaj wideodermatoskopia pozwala na szybkie porównanie ze sobą wielu znamion naraz.
Wideodermatoskopia jest bardzo dobrą metodą diagnostyczną w przypadku zmian występujących na skórze twarzy, ponieważ często są one nietypowe względem skóry reszty ciała.
Wideodermatoskopia a dermatoskopia
Wideodermatoskopia tym się różni od tradycyjnej dermatoskopii, że zmiany skórne, które lekarz ogląda w dużym powiększeniu, wyświetlane są na ekranie, można je zapisać w formie dokumentacji cyfrowej, archiwizować i porównywać w czasie. Najczęściej wykonuje je dermatolog, onkolog bądź chirurg onkologiczny. Nie ma możliwości wykonania wideodermatoskopii w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Na badanie wideodermatoskopowe trzeba sobie zarezerwować więcej czasu niż na dermatoskopię – nawet 45 minut do godziny.
Badanie dermatologiczne – jak często się zgłaszać?
Na badanie dermatoskopem zaleca się zgłaszać minimum raz w roku, a osoby szczególnie obarczone ryzykiem nowotworów skóry (posiadające je już w swojej historii, w wywiadzie rodzinnym, mające wiele zmian na ciele oraz przebywające dużo czasu na zewnątrz) – odpowiednio częściej. Na wideodermatoskopią powinny zdecydować się osoby obarczone ryzykiem wystąpienia nowotworów skóry. Może się również zdarzyć, iż na wideodermatoskopię pacjenta skieruje sam dermatolog po wykonaniu dermatoskopii. Takie zalecenie może się pojawić, gdy znamię jest na tyle nietypowe lub głębokie, że tradycyjne badanie nie może dać jednoznacznej odpowiedzi co do jego natury.
Badanie dermatologiczne skóry – i co dalej?
Po skorzystaniu z badania dermatologicznego pacjent może otrzymać zalecenie obserwacji zmiany wraz ochroną przeciwsłoneczną bądź jej usunięcia. Proponowane są różne metody usuwania zmian skórnych, jednak często zaleca się chirurgiczne wycięcie, by upewnić się, że została ona doszczętnie usunięta oraz wysłana do badania histopatologicznego. Tylko badanie histopatologiczne może dać ostateczną odpowiedź co do charakteru zmiany skórnej, natomiast należy pamiętać, że nie każda wycięta zmiana będzie nowotworem skóry czy czerniakiem.
Jak chronić skórę przed złośliwymi zmianami – mity
Filtr przeciwsłoneczny to jedyna ochrona, której potrzebuję
Najpełniejszą ochronę daje nie tylko kosmetyk z filtrem, ale również lekka, przewiewna odzież oraz okulary słoneczne z filtrem i nakrycie głowy.
W pochmurny dzień nie muszę chronić skóry przed słońcem
Słońce operuje również w pochmurne dni, dlatego zaleca się mimo wszystko stosowanie środków ochronnych przed promieniowaniem UV nawet jeśli wydaje nam się, że dzień jest pochmurny. Chmury nie blokują promieni UV.
Kosmetyków z wysokim i bardzo wysokim faktorem nie trzeba dokładać
Filtr należy dokładać na skórę raz na kilka godzin, szczególnie w bardzo słoneczne dni oraz w sytuacji braku innych środków ochrony, np. odzieży.
„Wodoodporny” oznacza, że kosmetyk nie zmywa się ze skóry
Nie jest to pełna wodoodporność. W rzeczywistości kosmetyki z filtrem należy reaplikować, szczególnie po kąpieli, obfitym spoceniu i pocieraniu skóry ręcznikiem.
Opalenizna chroni skórę przed rakiem
Fakt, że skóra zmieniła odcień pod wpływem promieniowania UV nie oznacza, że jest ona chroniona w jakikolwiek sposób przed dalszymi uszkodzeniami czy rakiem skóry. Opalenizna oznacza, że skóra uległa uszkodzeniu, a dalsze ekspozycje będą ten stan tylko pogłębiać. Nie zaleca się zatem praktyki „przygotowywania” skóry do słońca w solarium na początku lata.
Tylko osoby o jasnej karnacji powinny używać kosmetyków z filtrem
Chociaż jasny odcień skóry może być bardziej narażony na poparzenia skóry, nie oznacza to, że oliwkowe odcienie nie powinny być objęte ochroną. Naturalny odcień ani sposób opalenia nie determinuje faktu wytworzenia złośliwych zmian, a jedynie rozkład ryzyka u takich osób.
Solarium jest bezpieczniejsze niż przebywanie „na słońcu”
Zdecydowanie solarium ze sztucznymi źródłami UV, nawet tymi nowoczesnymi, nie minimalizuje w żaden sposób ryzyka powstawania nowotworów skóry i nie są dla naturalnych promieni bezpieczną alternatywą.
SPF 50+ oznacza, że można „na słońcu” przebywać dowolną ilość czasu.
Niestety, nawet bardzo wysoki faktor przeciwsłoneczny nie oznacza zniesienia potrzeby ponownej aplikacji.
Naturalne masło kakaowe i olej z pestek malin lepiej chronią przed słońcem.
Nie, tego typu naturalne oleje i emolienty, chociaż mają one pielęgnacyjne działanie, nie chronią przed szkodliwym wpływem promieniowania słonecznego i nie są zalecane jako standardowa metoda ochrony.
Ten tekst został napisany w celu informacyjnym i nie zastępuje konsultacji z lekarzem.
Piszę o zdrowiu, dietetyce i kosmetologii, opierając się na aktualnej wiedzy medycznej i badaniach naukowych. Nieustannie się dokształcam, by dzielić się z czytelnikami rzetelnymi i aktualnymi informacjami ze świata zdrowia i urody. Sądzę, że świadoma edukacja to klucz do lepszego samopoczucia i mądrych wyborów na co dzień.
